Na opisach odczynników znajdują się zawsze symbole oznaczające rodzaj i stopień niebezpieczeństwa

Piktogramy

E – wybuchowe
C – silnie żrące
O – utleniacz; substancja samozapalna lub mogąca wywołać pożar
F – łatwopalne
F+ – bardzo łatwopalne
T – toksyczne
T+ – bardzo toksyczne
Xn – szkodliwe
Xi – drażniące
N – groźne dla środowiska

 

Symbole literowe R (risks) i S (safety)

R (risks):

R1 – możliwość wybuchu, gdy suchy;

R2 – ryzyko eksplozji na skutek wstrząsu, uderzenia, zetknięcia z ogniem;

R3 – wysokie ryzyko eksplozji na skutek wstrząsu, uderzenia, zetknięcia z ogniem;

R4 – tworzy wybuchowe związki metaliczne;

R5 – podgrzewanie może wywołać wybuch;

R6 – wybuchowe zarówno z dostępem jak i bez dostępu powietrza;

R7 – stanowi zagrożenie pożarowe;

R8 – może wywołać płomień przy kontakcie z materiałami palnymi;

R9 – wybuchowe w połączeniu z materiałami palnymi;

R10 – łatwopalny;

R11 – bardzo łatwopalny;

R12 – wyjątkowo łatwopalny;

R13 – szczególnie łatwopalny skroplony gaz;

R14 – gwałtownie reaguje z wodą;

R15 – w kontakcie z wodą wydziela łatwopalne gazy;

R16 – wybuchowy w połączeniu z utleniaczami;

R17 – samozapalny na powietrzu;

R18 – tworzy wybuchową mieszaninę z powietrzem;

R19 – może tworzyć wybuchowe nadtlenki;

R20 – niebezpieczny przy wdychaniu;

R21 – niebezpieczny przy kontakcie ze skórą;

R22 – niebezpieczny po połknięciu;

R23 – trujący przy wdychaniu;

R24 – trujący w kontakcie ze skórą;

R25 – trujący przy połknięciu;

R26 – szczególnie trujący przy wdychaniu;

R27 – szczególnie trujący w kontakcie ze skórą;

R28 – szczególnie trujący przy połykaniu;

R29 – kontakt z wodą uwalnia trujący gaz

R30 – może stać się łatwopalny w czasie użycia;

R31 – kontakt z kwasami uwalnia toksyczny gaz;

R32 – kontakt z kwasami uwalnia bardzo toksyczny gaz;

R33 – niebezpieczny z powodu kumulowania się efektów toksycznych;

R34 – powoduje oparzenia;

R35 – powoduje ciężkie oparzenia;

R36 – drażniący oczy;

R37 – drażni układ oddechowy;

R38 – drażniący dla skóry;

R39 – niebezpieczeństwo wystąpienia nieodwracalnych efektów;

R40 – możliwe wystąpienie nieodwracalnych efektów;

R41 – ryzyko ciężkiego uszkodzenia oczu;

R42 – może powodować uczulenie przy wdychaniu;

R43 – może powodować uczulenie przy kontakcie ze skórą;

R44 – niebezpieczeństwo wybuchu podczas ogrzewania w zamkniętym naczyniu;

R45 – rakotwórczy;

R46 – może powodować wady genetyczne;

R48 – przy dłuższym kontakcie powoduje ciężkie uszkodzenia;

R49 – rakotwórczy przy inhalacji;

R50 – bardzo toksyczny dla organizmów żyjących w wodzie;

R51 – toksyczny dla organizmów żyjących w wodzie;

R52 – szkodliwy dla organizmów żyjących w wodzie;

R53 – może powodować długotrwałe niekorzystne skutki dla środowiska wodnego;

R54 – toksyczny dla roślin;

R55 – toksyczny dla zwierząt;

R56 – toksyczny dla organizmów żyjących w glebie;

R57 – toksyczny dla pszczół;

R58 – niebezpieczny dla środowiska;

R59 – niebezpieczny dla warstwy ozonowej;

R60 – może zaburzać proces zapłodnienia;

R61 – powoduje uszkodzenia płodu;

R62 – możliwe zagrożenia procesu zapłodnienia;

R63 – może powodować uszkodzenia płodu;

R64 – może powodować uszkodzenia u dzieci karmionych piersią;

R65 – uszkadza płuca przy spożyciu;

R66 – wielokrotny kontakt może powodować wysuszenie i pękanie skóry

R67 – opary mogą wywoływać senność i zawroty głowy


S (safety):

S1 – przechowywać w zamknięciu; zastosowanie: substancje toksyczne; zakres stosowalności: dla substancji toksycznych używanych przez ogół społeczeństwa.

S2 – przechowywać poza zasięgiem dzieci; zastosowanie: wszystkie substancje niebezpieczne; zakres stosowalności: dla wszystkich niebezpiecznych substancji, do których dostęp może mieć ogół społeczeństwa.

S3 – przechowywać w chłodnym miejscu; zastosowanie: nadtlenki organiczne, substancje o temperaturze wrzenia poniżej 40°C; zakres stosowalności: dla nadtlenków organicznych, jeżeli nie obowiązuje zwrot S47, dla innych niebezpiecznych substancji o temperaturze wrzenia poniżej 40°C.

S4 – przechowywać z dala od pomieszczeń mieszkalnych; zastosowanie: substancje toksyczne; zakres stosowalności: substancje toksyczne, gdy istnieje ryzyko np. inhalacji.

S5 – przechowywać zawartość w…; zastosowanie: substancje samorzutnie zapalne w stanie stałym na skutek kontaktu z powietrzem; zakres stosowalności: np. sód, potas, biały fosfor.

S6 – przechowywać pod gazem obojętnym; zastosowanie: substancje, które muszą być przechowywane w atmosferze gazu obojętnego; zakres stosowalności: związki metaloorganiczne, rozkładające się w obecności powietrza.

S7 – przechowywać opakowanie szczelnie zamknięte; zastosowanie: nadtlenki organiczne, substancje wydzielające toksyczne lub łatwopalne pary (np. w kontakcie z wilgocią), wysoce łatwopalne substancje stałe; zakres stosowalności: organiczne nadtlenki, substancje rozkładające się pod wpływem wilgoci.

S8 – przechowywać opakowanie w suchym miejscu; zastosowanie: substancje gwałtownie reagujące z wodą, wydzielające toksyczne lub łatwopalne gazy; zakres stosowalności: zwykle ograniczone dla rodzajów zastosowań wymienionych powyżej.

S9 – przechowywać opakowanie w dobrze przewietrzanym miejscu; zastosowanie: nadtlenki organiczne, substancje lotne, uwalniające toksyczne opary, łatwopalne ciecze i gazy; zakres stosowalności: dla substancji wymienionych powyżej.

S12 – nie przechowywać pojemnika zaplombowanego; zastosowanie: substancje mogące uwalniać gazy, rozerwać pojemnik; zakres stosowalności: tylko w szczególnych przypadkach.

S13 – przechowywać z dala od produktów spożywczych; zastosowanie: substancje toksyczne i szkodliwe; zakres stosowalności: dla substancji powszechnego użytku.

S14 – przechowywać z dala od substancji łatwopalnych; zastosowanie: nadtlenki organiczne; utleniacze zakres stosowalności: używane w szczególnych przypadkach dla substancji wyżej wymienionych.

S15 – przechowywać z dala od źródeł ciepła; zastosowanie: substancje lotne, rozkładające się lub reagujące pod wpływem ciepła; zakres stosowalności: monomery, substancje lotne, samozapalne.

S16 – przechowywać z dala od ognia; zastosowanie: łatwopalne ciecze i gazy; zakres stosowalności: dla substancji wymienionych wyżej.

S17 – przechowywać z dala od substancji palnych; zastosowanie: substancje mogące tworzyć wybuchowe lub samozapalające się mieszaniny z substancjami palnymi; zakres stosowalności: szczególne przypadki.

S18 – trzymać i otwierać ostrożnie pojemnik; zastosowanie: substancje zdolne wytworzyć nadciśnienie w pojemniku i tworzące wybuchowe nadtlenki; zakres stosowalności: wypadki szczególne, gdy występuje zagrożenie dla oczu.

S20 – podczas używania nie jeść i nie pić; zastosowanie: substancje toksyczne i żrące; zakres stosowalności: dla substancji wymienionych powyżej.

S21 – podczas używania nie palić; zastosowanie: substancje lotne, palne oraz tworzące toksyczne produkty podczas spalania lub pirolizy; zakres stosowalności: np. chlorowcopochodne.

S22 – nie wdychać pyłu; zastosowanie: niebezpieczne substancje w stanie stałym; zakres stosowalności: dla substancji stałych mogących zostać wchłoniętych przez inhalację.

S23 – nie wdychać oparów; zastosowanie: wszystkie niebezpieczne substancje ciekłe lub gazowe; zakres stosowalności:, gdy istnieje niebezpieczeństwo związane z wdychaniem substancji, zalecane dla substancji w formie aerozoli.

S24 – unikać kontaktu ze skórą; zastosowanie: wszystkie substancje niebezpieczne (trujące, drażniące); zakres stosowalności: zagrożenie związane z kontaktem ze skórą, substancje mogące wywołać uczulenia.

S25 – unikać kontaktu z oczami; zastosowanie: substancje drażniące lub żrące; zakres stosowalności: substancje wywołujące oparzenia, działające drażniąco na oczy i błony śluzowe.

S26 – w przypadku kontaktu z oczami przemyć wodą i skonsultować się z lekarzem; zastosowanie: substancje drażniące lub żrące; zakres stosowalności:, gdy istnieje ryzyko poważnego oczu.

S27 – natychmiast zdjąć zabrudzoną odzież; zastosowanie: substancje toksyczne, żrące, nadtlenki; zakres stosowalności: zalecane dla substancji toksycznych łatwo absorbowanych przez skórę, dla substancji żrących.

S28 – przemyć dużą ilością… po kontakcie ze skórą; zastosowanie: substancje toksyczne, żrące, wchłaniające się przez skórę; zakres stosowalności: szczególnie, gdy woda nie jest najbardziej właściwym płynem przemywającym.

S29 – nie wylewać do zlewu; zastosowanie: ciecze wysoce łatwopalne; zakres stosowalności: ciecze łatwopalne nie mieszające się z wodą.

S30 – nie dodawać wody; zastosowanie: substancje gwałtownie reagujące z wodą; zakres stosowalności: metale alkaliczne, substancje typu H2SO4.

S33 – przeciwdziałać wyładowaniom elektrostatycznym; zastosowanie: substancje wysoce łatwopalne; zakres stosowalności: dla substancji wymienionych powyżej.

S34 – uderzać wstrząsów i uderzeń; zastosowanie: substancje wybuchowe; zakres stosowalności: substancje mogące gwałtownie reagować na skutek uderzenia.

S35 – dzielić ostrożnie; zastosowanie: substancje wybuchowe, toksyczne; zakres stosowalności: zalecane dla substancji wybuchowych.

S36 – nosić odpowiednią odzież ochronną; zastosowanie: substancje żrące, toksyczne; zakres stosowalności: substancje toksyczne łatwo wchłaniane przez skórę, mogące wywołać zagrożenie dla zdrowia przy przewlekłym kontakcie.

S37 – nosić rękawice ochronne; zastosowanie: substancje żrące, toksyczne, organiczne nadtlenki; zakres stosowalności: dla substancji drażniących, łatwo wchłanianych przez skórę, nadtlenków organicznych.

S38 – w przypadku niewystarczającej wentylacji nosić maskę przeciwgazową; zastosowanie: substancje toksyczne; zakres stosowalności: zwykle ograniczone do specjalnych przypadków.

S39 – zabezpieczyć oczy / twarz; zastosowanie: substancje toksyczne, żrące, drażniące; zakres stosowalności: zwykle ograniczone do przypadków substancji toksycznych, gdy istnieje ryzyko popryskania.

S40 – umyć podłogę i wszystkie przedmioty przy użyciu…, które miały kontakt z tą substancją; zastosowanie: substancje niebezpieczne; zakres stosowalności: zwykle z wyszczególnieniem środka czyszczącego w przypadku, gdy woda nie jest wskazana.

S41 – w przypadku pożaru nie wdychać dymów; zastosowanie: substancje uwalniające toksyczne gazy podczas spalania; zakres stosowalności: zwykle ograniczone do specjalnych przypadków.

S42 – przy rozpylaniu nosić maskę gazową; zastosowanie: substancje przeznaczone do rozpylania, jednak niebezpieczne przy wdychaniu; zakres stosowalności: zwykle ograniczone do specjalnych przypadków (przemysł, rolnictwo).

S43 –w przypadku zapalenia nie używać wody; zastosowanie: substancje palne; zakres stosowalności: dla substancji nie mieszających się z wodą lub z nią reagujących.

S44 – skontaktować się z lekarzem w przypadku złego samopoczucia; zastosowanie: substancje toksyczne; zakres stosowalności: zwykle ograniczone do specjalnych przypadków (gdy istnieje ryzyko trwałej utraty zdrowia).

S45 – w razie wypadku skontaktować się natychmiast z lekarzem; zastosowanie: substancje toksyczne; zakres stosowalności: dla substancji bardzo toksycznych.

S46 – po połknięciu natychmiast kontaktować się z lekarzem i pokazać etykietę i opakowanie; zastosowanie: wszystkie substancje niebezpieczne; zakres stosowalności: dla wszystkich substancji niebezpiecznych, szczególnie, gdy istnieje ryzyko połknięcia przez dzieci.

S47 – przechowywać w temperaturze nie przekraczającej ….. stopni Celsjusza; zastosowanie: substancje nietrwałe termicznie; zakres stosowalności: zwykle ograniczony, np. nadtlenki organiczne, substancje niskowrzące;

S48 – trzymać wilgotne; zastosowanie: substancje, które po wyschnięciu stają się wybuchowe, wrażliwe na iskrzenie; zakres stosowalności: zwykle ograniczony (zastosowania przemysłowe).

S49 – przechowywać tylko w oryginalnym pojemniku; zastosowanie: substancje wrażliwe na rozkład katalityczny; zakres stosowalności: substancje wyżej wymienione.

S50 – nie mieszać z ……..; zastosowanie: substancje mogące gwałtownie reagować z …… , uwalniać toksyczne gazy; zakres stosowalności: dla nadtlenków, dla substancji wyżej wymienionych.

S51 – używać tylko w dobrze wentylowanych miejscach; zastosowanie: substancje mogące stanowić zagrożenie przy wdychaniu, wydzielające łatwopalne pary; zakres stosowalności: zalecane, gdy niewłaściwe użycie jest zwrotu S38, gdy substancje są ogólnodostępne.

S52 – nie od użytku wewnętrznego lub na dużych powierzchniach; zastosowanie: lotne substancje szkodliwe i toksyczne; zakres stosowalności:, gdy możliwe jest działanie toksyczne przy dłuższym wchłanianiu.

S53 – unikać kontaktu z substancją, zapoznać się ze specjalistyczną instrukcją w tym zakresie; zastosowanie: kancerogeny, mutageny, substancje teratogenne; zakres stosowalności:, gdy kontakt może być przyczyną uszkodzeń genetycznych, może być przyczyną raka.

S56 – odpady i pojemnik muszą być oddane do odpowiedniego punktu utylizacji; zastosowanie: zalecane dla substancji toksycznych, mogących spowodować długotrwałe zmiany w środowisku; zakres stosowalności: dla wyżej wymienionych.

S57 – wykorzystać właściwy pojemnik, by uniknąć skażenia środowiska; zastosowanie: zalecane dla substancji toksycznych dla organizmów wodnych; zakres stosowalności: substancje szkodliwe dla fauny, flory, mikroorganizmów.

S58 – odpady traktować, jako ryzykowne; zastosowanie: odpady ryzykowne, postępować według instrukcji; zakres stosowalności: odpady, które nie powinny być utylizowane w klasyczny sposób.

S59 – zastosować się do wskazówek producenta odnośnie wtórnego wykorzystania; zastosowanie: substancje niebezpieczne dla środowiska; zakres stosowalności: dla odpadów szkodliwych dla warstwy ozonowej, fauny, flory, mikroorganizmów, pszczół, mogących powodować zmiany w środowisku.

S60 – odpady substancji i pojemnik muszą być składowane, jako substancje niebezpieczne; zastosowanie:, gdy możliwe jest wywołanie długotrwałych szkodliwych zmian w środowisku; zakres stosowalności: dla substancji toksycznych, niebezpiecznych dla środowiska.

S61 – unikać wydzielania do środowiska, postępować zgodnie z właściwą instrukcją; zastosowanie: substancje niebezpieczne dla środowiska; zakres stosowalności: dla wszystkich substancji stanowiących zagrożenie dla środowiska, którym nie przypisano zwrotów S56 – S60.

S62 – jeśli substancja została spożyta nie powodować wymiotów, natychmiast skontaktować się z lekarzem; zastosowanie: substancje i mieszaniny w stanie płynnym, zawierające węglowodory alifatyczne i alkicykliczne lub aromatyczne w ilości powyżej 10%; zakres stosowalności: dla wyżej wymienionych, zwłaszcza w przemyśle.